Discografie

CD 1 - Dromen op het Mos

1. De Meulebèèk (L.Lenders) - 2.25

tin whistles, kalimba, regenpijp, ocarina’s (vogels)

Het album opent met een ode aan het Noord-Limburgse dorpje Meerlo, waar ik opgegroeid ben. Door Meerlo stroomt de Meulebèèk, een beek die al een paar keer de boel flink onder water heeft gezet, maar vooral bijdraagt aan een mooi stukje natuur. De ongeveer 32 km lange Meulebèèk begint in Grashoek, vanwaar hij voortkabbelt door natuurgebied de Schatberg richting Sevenum, waar hij ook nog even het Molenbeekdal opvrolijkt met z’n elzenbroekbos, populieren en zompige moerassen. En hoppa, we verlaten de weelderige natuur en gaan een poos langs snelweg A73, zwaaien even naar de trein van Venlo naar Eindhoven en... daar stromen we al spetterend Horst binnen!

Na Horst komt het dorpje Tienray aan de beurt. Als we goed kijken zien we door het riet twee mensen op een bankje zitten. Ach, het zijn Jan Linders en Albert, samen kletsend met een kopje thee in hun handen. Waar zouden ze het toch over hebben? Via Tienray meanderen we verder langs de Hoofdstraat van Meerlo. Oh kijk, daar in één van de achtertuinen is de jaarlijkse buurtbarbecue aan de gang. Dat ziet er gezellig uit... We passeren ‘t Kastiëlke aan de rechterzijde en laten Meerlo achter ons, op weg naar het laatste dorpje, Wanssum. Via de Wanssumse haven mondt de beek tenslotte uit in rivier de Maas. Hoije, Meulebèèk. Goeie reis!

2. The Green Woods of Triugha (trad. arr.) - 4.02

low whistle, tin whistle, shruti box, toms, klokkenspel, koshi, krassen op trommelvelletjes, bladeren

The Green Woods of Triugha is een Iers bos. Google Maps kon het echter niet vinden, wie weet groeit het bos wel onder de grond? Ik ontdekte deze fijne melodie op een album van de Ierse band Buttons & Bows en vond het mooi aansluiten bij dit project.

3. Fáinne Geal an Lae (The Bright Ring of Day) (trad. arr.) - met Seán Cannon - 3.15

accordeons, tin whistle, kalimba, klokkenspel, windfluit
Seán Cannon: zang

Als elfjarig elfje zat ik op de rand van een met bierglazen bezaaid podium te kijken en luisteren naar een groep baardige Ieren met fantastische muziek: The Dubliners. Sindsdien was ik een groot fan en bezocht elk jaar hun concerten, tot aan de slottournee in 2012. Ik heb Seáns stem altijd mooi gevonden. Zijn interpretaties van liederen in de Ierse taal verrijkten het Dubliners-repertoire. Wat een bijzonder moment toen ik Seán aan de telefoon mijn plan uitlegde! De 80-jarige zanger wilde graag meewerken aan mijn album en was blij met mijn liedkeuze: Fáinne Geal an Lae, ofwel The Bright Ring of Day. Dank je wel Seán!

De melodie is geschreven in de 17e eeuw door harpist Thomas Connellan. Edward Walsh schreef hier de Ierse tekst op. De tekst is een aisling, ofwel een vision poem, een poëtisch genre in de 17e en 18e eeuw in de Ierse cultuur.

Maidin moch do ghabhas amach
ar bruachaibh Locha Léin
An Samhradh ‘g teacht a’s an chraobh len’ ais
is lonrach te ón ngréin
Ar thaisteal dom trí bhailte poirt
is bánta míne réidhe
Cé do gheobhainn lem ais ach an chúileann deas
le fáinne geal an lae...

One morning early I went out
on the shore of Lough Leinn
The leafy trees of summertime
and the warm rays of the sun
As I wandered through the towns
and luscious grassy plains
Who should I meet but a beautiful maid
at the bright ring (=dawning) of the day...

4. The Green Shamrock Shore (trad. arr.) - 3.30

alto whistle, oceandrum

Na de Meulebèèk en het meer Lough Leinn in Fáinne Geal an Lae zoeken we even wat groter vaarwater op. Op deze eeuwenoude melodie zijn verschillende teksten geschreven, meestal met als thema emigratie. Menigmaal in de geschiedenis van Ierland moesten de Ieren hun geliefde land achter zich laten en de oceaan oversteken, hopend op meer geluk aan de overkant.

Dit muziekstuk wordt ook wel Paddy’s Green Shamrock Shore genoemd en ik draag het graag op aan Paddy Moloney, de geweldige fluitist, uilleann piper en vaandeldrager van The Chieftains, die in 2021 is overleden. Dank je wel Paddy en The Chieftains voor de vele jaren aan prachtige muziek!

5. A Ghaoth Andeas (The South Wind) (trad. arr.) - met Zoë Conway - 2:24

accordeons, vleugel, tin whistle, tom, tingshabel, windfluiten, ocarina (vogeltje)
Zoë Conway: zang

In de 18e eeuw vertelde Donal Meirgeach MacConmara over de komst van de lente in zijn gedicht A Ghaoth Andeas. In het Engels vertaald schreef hij:

South wind of the gentle breeze,
you banish winter weather
Bring salmon to the pools again,
the bees among the heather...

Hij stuurt een kus mee met de wind naar zijn geliefde, die in de noordelijkere provincie Mayo woont:

...If northward now you mean to blow,
as you rustle soft above me
Godspeed be with you as you go,
with a kiss for those who love me...

Zoë Conway heeft in een archief de oorspronkelijke Ierse tekst gevonden en zal deze voor jullie zingen!

6. Zuidenwinddans (L.Lenders) - 4.43

accordeons, tin whistle, tom, sambabal, tingshabel, noten, windfluiten, regenpijpen, donderbus (onweer), ocarina’s en dierenspeelgoed (vogels)

Een eigen compositie geïnspireerd op The South Wind.

7. Éamonn an Chnoic (Ned of the Hill) (trad. arr.) - 3.10

tin whistle

Er doen verschillende verhalen de ronde over Éamonn an Chnoic, ook wel bekend als Ned of the Hill. Éamonn was een legendarisch figuur die van 1670 tot 1724 in het Ierse Tipperary woonde en daar een bandietenbende leidde, waarmee hij opkwam voor de arme Ieren. Hij werd dagen en nachten achtervolgd door de Engelsen en zijn moedige daden tegen de vijand schreven in korte tijd geschiedenis.

Ik speel deze slow air Éamonn an Chnoic als een tin whistle solo en draag ‘m op aan Eamonn Campbell, gitarist van The Dubliners. Eamonns sublieme gitaarspel en grote plezier op het podium was een feestje om mee te maken.

8. Oh Denneboom (trad. arr.) - 3.10

mondharmonica, monaulos

Ook in de winter kun je veel groen zien in het bos. Zo heb je ontelbare soorten mos, de altijd groene hulst, grassen en sprieten, wintergroene varens, misschien wat verdwaalde kikkers en natuurlijk de naaldbomen. Oh Denneboom is een Duits kerstlied dat is overgewaaid naar ons olijke kikkerlandje. In Ierland zingen ze het lied als O Christmas Tree:

O Christmas tree, O Christmas tree
How lovely are thy branches
Your boughs, so green in Summer-time
Stay bravely green in Winter-time
O Christmas tree, O Christmas tree
How lovely are thy branches...

Ik speel deze melodie als een mondharmonica en monaulos duet. Een monaulos is een Grieks rietinstrument gemaakt van bamboe, dat een dikke vijf eeuwen voor Christus al bestond. Weten we dat ook weer. Fijne Kerst alvast!

9. Aardbeiendroom (L.Lenders) / Roodkapje (trad. arr.) - 2.13

ocarina, mondharp, guiro / stem (de wolf), tafelbellen, accordeonbas, bongo’s

Aardbeiendroom en Roodkapje passen goed bij elkaar. Waarom? Ehm, tja. Ze duren allebei een minuutje, ze staan allebei in C en ze zijn allebei rood. Bovendien zijn ze allebei te horen in de tunnels van Het Aardbeienland. Het Aardbeienland? In Horst, een pittoresk Noord-Limburgs dorp (waar de Meulebèèk ook doorheen stroomt), ligt een land vol met aardbeien, kabouters en sprookjestunnels. Dit land bestaat echt (kijk maar op Google Maps)! Voor deze tunnels heb ik in 2019 drie kwartier aan muziek mogen componeren, arrangeren en opnemen. Aardbeiendroom en Roodkapje zijn daar twee fragmenten van. Laat je meenemen door de mondharp, ocarina, tafelbellen en niet te vergeten... de wolf. Of ja, ik weet niet zeker of je je moet laten meenemen door de wolf...

ps. Als je eens in Horst bent en je bent benieuwd naar deze aardbeienwereld: ga er beslist een keertje kijken. Ik wens Het Aardbeienland veel succes en zoete zomers toe.

Drieluik

10. Sneeuwwit Vogelkijn (trad. arr.) - met Hans Theessink - 3.17

panfluit, accordeon, shruti box, houten xylofoons, vleugel, mini-ocarina (sneeuwwit vogelkijn), sambaballen (vleugeltjes)
Hans Theessink: zang

Voor dit album was ik op zoek naar een écht oorspronkelijk Nederlands volksliedje, het liefst over iets groens of bossigs, en die zijn er niet zo veel.

Maar het is gelukt! En wel met het prachtige Sneeuwwit Vogelkijn, dat ik ontdekte op het cassettebandje ‘Antoon met ‘n Bok’ van blueszanger en gitarist Hans Theessink. Ik leerde de muziek van Hans kennen via samenwerkingen met The Dubliners. Als solo-artiest is hij echter bekend geworden als bluesartiest. Dat hij ook een project met oude Nederlandse volksmuziek had gedaan was voor mij een welkome verrassing.

Sneeuwwit Vogelkijn is te herleiden tot ergens in de 16e eeuw. Het vertelt over een minnaar die een klein, wit vogeltje een liefdesbrief meegeeft voor zijn geliefde. Een wit vogeltje kan staan voor onschuld of vrede en werd vaak gesymboliseerd als duif of nachtegaal. Het vogeltje zat echter op een stekedoorntje en stekels en doorns duiden doorgaans op een onheilspellende afloop!

De combinatie van accordeon, shruti box, panfluit, de vleugel van Studio Moskou en Hans’ lage stem creëert de sfeer van een oud volkssprookje. Het verhaal eindigt met het vogeltje dat de brief in zijn snaveltje sluit. De reis over het groene woud kan beginnen...

11. Het Groene Woud (L.Lenders) - 5.58

accordeons, shruti box, toms, zang, ocarina’s (vogels)

Het sneeuwwit vogelkijn vliegt met de liefdesbrief op weg naar onbekende oorden. Ontelbare boomtoppen glijden onder hem voorbij. Geleidelijk aan maakt de avondzon plaats voor een dromerige sterrenhemel. Luister hier naar mijn interpretatie van deze reis.

12. ‘t Nachtegaaltje Zingt (L.Lenders) - 2.55

vleugel, mini-ocarina

Na een tijdloze reis is het vogeltje bij zijn bestemming aangekomen. Hij tikt met zijn snaveltje op het vensterkijn en als de geliefde het venster opent draagt hij de liefdesbrief aan haar voor. Het grootste en kleinste instrument dat ik ooit heb gespeeld komen hier samen in een ontroerend duet: de oude vleugel van Studio Moskou en de mini-ocarina, zo klein als het topje van mijn pink! Hoe deze boodschap ontvangen wordt door de jongedame laat ik graag over aan de fantasie van de luisteraar.

CD 2 - Dansen in het Bos

1. De Uil zat in de Olmen (trad. arr.) - 2.14

accordeon, tin whistles, tom, bongo’s, kleppers, broekpercussie, ocarina (koekoek)

Dit Nederlandse volksliedje kreeg een opleving in de jaren ‘70 door de ludieke actiegroep De Kabouterbeweging. Deze Kabouters kwamen o.a. op voor milieu en natuur. Dit lied kun je in canon zingen, net zo lang tot je er helemaal koekoek van wordt. Ook leuk om te weten: een olm is een ander woord voor iep.

De uil zat in de olmen bij ‘t vallen van de nacht,
en achter gindse heuvel daar riep de koekoek zacht
Koekoek (x10)

2. Life Let Us Cherish / The Irish Washerwoman (trad. arr.) - 4.18

tin whistles, bongo’s / accordeon, tin whistle, low whistle, bongo’s, kleppers, guiro, sambaballen, basdrum, noten, feestfluitje

Life Let Us Cherish is een muziekstuk geschreven in Zwitserland, heeft de wereld over gezworven tot in de Amerikaanse viooltraditie en is uiteindelijk in Nederland gebruikt voor een bekend sinterklaasliedje! Herken je het?

Zelfs de was ophangen deden ze in Ierland al dansend en springend. Tenminste, dat zou je kunnen denken bij de titel van deze Ierse jig The Irish Washerwoman. In 2002 trad John Sheahan van The Dubliners op met Limburger André Rieu en zijn Johann Strauss Orkest in Dublin en The Irish Washerwoman was een feestelijk hoogtepunt van deze show. In deze versie heb ik zowel Ierse als klassieke invloeden verwerkt.

3. Wonderwoud (L.Lenders) / Son ar Chistr (Zeven Dagen Lang) (trad. arr.) - 3.38

accordeons, tin whistle, low whistle, klokkenspel, tom, sambabal, tingshabel, fluitketel, ocarina (vogels), badeendje, stem (mompelend boswezen) / accordeon, tin whistles, tom, kleppers, voetbellen, feestfluitje, fietsbel, noten, sambabal, fluitketel, zang, ocarina (vogel)

Ik hou van wandelen en struin graag door bossen, het liefste over kronkelpaadjes die van de rechte, gebaande paden afwijken. Vaak kom je dan de mooiste bomen tegen en hoor je weer andere vogels zingen. In Wonderwoud sla ik al dansend zo’n kronkelpaadje in op weg naar verrassende groeisels en wonderlijke geluiden.

Son ar Chistr is een dans uit Bretagne. In Nederland heeft de folkgroep Bots in de jaren ‘70 de melodie voorzien van een tekst die veel mensen nog steeds kennen: “...Wat zullen we drinken, zeven dagen lang, wat zullen we drinken, wat een dorst...” Op het einde kun je meeswingen met het ritme van de fluitketel. En als je goed luistert kun je ‘m nog lekker horen naklotsen.

4. Maretakkenbos (L.Lenders) - 1.44

accordeons, dubbelfluitje, bongo’s, basdrum, keukengarde, broekpercussie, krassen op ribbelbroek, ocarina (uil), bladeren

Maretakkenbos is een ode aan het prachtige Heuvelland van Zuid-Limburg. Het is heerlijk wandelen daar. Groene dalen, klaterende beekjes en weilanden met van die typische draaihekjes. Deze vaak roestige, piepende draaimolentjes waar je je als wandelaar doorheen moet manoeuvreren om aan de andere kant te komen, noemen we ook wel tourniquets, geleend uit het Frans. In Zuid-Limburg zeggen ze stegelke. Als je eenmaal door zo’n stegelke heen bent gedraaid, kun je je pad weer vervolgen, langs schapen of koeien die je dromerig aanstaren. En waar kom je uit als je weer een ander draaihekje door gaat? Goeie kans dat je weer in een ander weiland belandt. Of... wie weet kom je onverwachts in een klein maretakkenbos terecht! Dit is mij eens overkomen. Het beeld van hoge bomen met maretakken, glinsterend in het maanlicht, is me altijd bijgebleven.

5. Als de Haan Kraait (Tá an Coileach ag Fógairt an Lae) (trad. arr.) - 2.03

tin whistle, low whistle, accordeon, broekpercussie, krassen op ribbelbroek, mondharp, framedrum, stem

Tá an Coileach ag Fógairt an Lae betekent vrij vertaald Als de Haan Kraait Begint de Dag. Dit gaat voor de meeste moderne mensen niet meer op! Voor mij in ieder geval niet... Deze dans is een jig: een Ierse dans in 6/8 maatsoort. Soms wordt deze melodie ook voorzien van tekst. De eerste versie die ik hoorde was een gezongen versie van Seán Cannon en The Dubliners op hun album ‘Further Along’ uit 1995.

6. Mannen met Baarden (trad. arr.) - 1:58

zang, accordeonbas, low whistle, regenpijpen, windfluiten, oceandrum, donderbus

Dit Nederlandstalige volkslied, ook wel Al die willen te kaap’ren varen genoemd, is al terug te vinden in archieven uit de 19e eeuw. De Nederlandse band Fungus heeft het lied bekend gemaakt in de jaren ‘70. Het gaat over de zeevaarders Jan, Pier, Tjores en Corneel, die baarden hebben, ranzige tweebak (scheepsbeschuit) lusten en pijpen smoren. Ik heb een minder bekend couplet toegevoegd over piepers, want ik dacht: dan hebben die harige zeebonken in ieder geval ook nog wat lekkers te schransen. Het extra coupletje over de makreel heb ik zelf bedacht. Laat je omverblazen door de storm, gespeeld met regenpijpen, oceandrum, donderbus, windfluit en zelfs een heus stukje keelzang.

7. Peigín Leitir Móir - met Kevin Conneff / The Maid Behind the Bar (trad. arr.) - 2.42

tin whistles, accordeons, midi-piano, mondharmonica, kleppers, mondharp, noten, basdrum
Kevin Conneff: zang, bodhrán

Peigín Leitir Móir is een lichtvoetig Iers volksliedje en niemand minder dan Kevin Conneff van The Chieftains zingt het hier, zichzelf begeleidend op de Ierse handdrum, de bodhrán. Peigín wordt gevolgd door een Ierse reel genaamd The Maid Behind the Bar.

8. Honeysuckle Hornpipe / The Swallow’s Tail (trad. arr.) - met Gerry O’Connor - 3.24

accordeons, tin whistle, klokkenspel, hoefjes, voetbellen, ocarina (vogel), kazoo (bij), kikker / tin whistle, accordeon, toms, tamboerijn, noten, plamuurmes
Gerry O’Connor: banjo

Een honeysuckle, kamperfoelie in het Nederlands, is een slingerplant met meestal rozerode of geelwitte bloemetjes. De wilde boskamperfoelie slingert zich graag langs boomstammen de hoogte in. Vooral ‘s avonds ruiken de bloemen extra lekker. Overdag een lekkernij voor de bij en ‘s avonds staan de motten in de rij! Een hornpipe is een dans die sinds de 16e eeuw in Ierland gespeeld en gedanst wordt.

The Swallow’s Tail is een reel die banjospeler Barney McKenna en The Dubliners al opnamen voor hun legendarische debuutalbum uit 1964. Leuk om deze medley opgenomen te hebben samen met Gerry O’Connor, die nu samen met Seán Cannon en The Dublin Legends de traditie van The Dubliners voortzet. Thanks, Gerry.

9. Fluiter (L.Lenders) - 3.24

tin whistle

Een fluiter is een mosgroen vogeltje uit de familie van de boszangers. Hij fluit graag in onze Nederlandse loofbossen en komt in mindere mate ook in Ierland voor als de wood warbler, ofwel ceolaire coile, vrij vertaald als muzikant van het bos. In de winter hangt-ie echter zijn gefluit aan de wilgen om vakantie te vieren in het zonnige Afrika.

10. Waar in ‘t Bronsgroen Eikenhout (trad. arr.) - met Beppie Kraft - 3.24

accordeons, tin whistle, kazoo, shruti box, houten xylofoon, noten, varkentjes, kleppers, tom, basdrum, ocarina (nachtegaaltje)
Beppie Kraft: zang

In het dagelijkse Limburgse leventje van 1909 werden vooral honderden soorten Limburgs gesproken, aangevuld met wat Duits in het oosten en Frans in het zuiden.

Waar in ‘t Bronsgroen Eikenhout, ook wel Limburg mijn Vaderland genoemd, is geschreven door Gerard Krekelberg en Hendrik Tijssen in die tijd. Het gedicht van Gerard had als doel om Limburg als een deel van Nederland op de kaart te zetten. En dat is gelukt. Proficiat, mannen! Het lied werd populair in Nederlands- en ook in Belgisch-Limburg en werd al gauw als officieel volkslied van beide Limburgen gezien.
Het bronsgroen eikenhout waarover Gerard vertelde waren de inmiddels verdwenen eikenbomen rond Kasteel Borgitter in het Belgische Kessenich, net over de grens van het Nederlandse Roermond:

Waar in ’t bronsgroen eikenhout, ’t nachtegaaltje zingt
Over ’t malse korenveld, ’t lied des leeuweriks klinkt
Waar de hoorn des herders schalt, langs des beekjes boord Daar is mijn vaderland, Limburgs dierbaar oord (2x)

Ik heb Het Bronsgroen Eikenhout in drie verschillende sferen verklankt. In het eerste deel introduceer ik de melodie met twee accordeons en een shruti box. De ocarina beeldt het nachtegaaltje uit en de houten xylofoon wandelt even langs om hier en daar het eikenhout te versieren.
In het tweede deel zal Beppie Kraft met bravoure het beroemde eerste couplet voor jullie zingen. Beppie wordt door menig Limburger de koningin van het Limburgse lied genoemd. Wat leuk om nu samen met Beppie een stukje Limburgse historie opgenomen te hebben. Danke veur dien moëje beejdrage, Beppie. Tot slot mag er in het derde deel even gefeest worden. Viva la Limburg!

11. Driekusman (trad. arr.) - met Hans Theessink - 0:40

accordeon, noten, klompjes
Hans Theessink: zang

Heee, daar hebben we Hans nog een keer. Wat gezellig. Hier zingt Hans een liedje in zijn Twentse moerstaal. Dans je mee met de Driekusman?

12. Long Journey Home (trad. arr.) - met Dom Flemons - 2.24

accordeons, tin whistle, low whistle, kalimba, basdrum, noten, guiro, drumstokjes, plamuurmes, dubbelocarina (stoomfluit)
Dom Flemons: zang, mondharmonica

Multi-instrumentalist en zanger Dom Flemons is bekend geworden met de uit North Carolina afkomstige The Carolina Chocolate Drops (2005-2015). Deze band speelde een brede mix van o.a. Afro-Amerikaanse muziek, old-time music, blues, country en bluegrass. The Carolina Chocolate Drops maakten deze muziek opnieuw populair met voorstellingen waarbij de daken eraf vlogen. Ze zijn ook de oceanen overgestoken en wel eens in Nederland geweest. Wat jammer dat ik ze toen nog niet kende! Ik heb The Chocolate Drops ontdekt op het laatste studioalbum van The Chieftains, waar zij als gastband meespeelden.
Long Journey Home is een bluegrassklassieker uit Doms solorepertoire, bekend gemaakt door ‘father of the bluegrass’ Charlie Monroe in de jaren ‘30. Dank je Dom voor het delen van je enthousiaste zang- en harmonicaskills.

13. Dennis Murphy’s Polka / Maggie in the Woods / Murroe Polka (trad. arr.) - 3.05

accordeons, low whistles, tin whistle, beatbox, broekpercussie, krassen op ribbelbroek, mondharp, varkentjes, blaadjes

Drie Ierse polka’s. Waar de polka vandaan komt is niet zeker, wat echter wel zeker is, is dat de polka niet uit Ierland komt! Veel mensen denken dat de polka is ontstaan in de Bohemen en vanaf 1830 uitwaaierde over de rest van Europa. De polka heeft zijn eigen vorm ontwikkeld in Ierland en is vooral razend populair geworden in het zuidwesten, het gebied genaamd the Sliabh Luachra. Dennis Murphy was een bekende violist uit deze streek en de eerste polka is naar hem genoemd. De twee volgende polka’s ken ik van The Chieftains. Maggie in the Woods mocht in Het Groene Woud natuurlijk niet ontbreken. De derde polka is genoemd naar Murroe, een dorpje in een bosrijk gebied ten oosten van de stad Limerick.

14. De Treinwals (L.Lenders) - met Karin van As - 4.40

accordeon, low whistle, tom, wasbord, fietsbel, blikje, sambawhistle (conducteursfluit), windfluit
Karin van As: stem in NS-stijl

De Treinwals wordt geïntroduceerd door één van de meest gehoorde stemmen van Nederland: Karin van As, de nationale omroepster van de Nederlandse Spoorwegen sinds 2021. Zonder Karin zagen veel treinreizigers door de bomen het bos niet meer. Samen met de opgenomen geluiden van Utrecht Centraal waan je je even helemaal in de stationshal. Oh wacht, het fluitje klinkt, ik moet op!